ریاست آموزش موسیقی

ریاست موسیقی وزارت اطلاعات وفرهنگ که یکی از عناصر بنیادی و کلیدی بخش فرهنگ کشور بوده مسوولیت رهبری ، انسجام ، تعمیم ، گسترش و انکشاف موسیقی کشور را به منظور غنامندی و شگوفانی در مقیاس ملی و بین المللی به عهده دارد.

   لازم است گذر مختصری به تاریخچه و فعالیت های این ریاست داشته باشیم.

ریاست موسیقی در سال 1362 خورشیدی در چوکات وزارت کلتور وقت با تشکیل 372 نفر ایجاد شد که با تشکیل متذکره موسیقی اقوام مختلف کشور را تحت پوشش قرار میداد در سال 1363 مرکز آموزش موسیقی افغان هند در چوکات این ریاست ایجاد گرد ید  این مرکز توسط کشور دوست هندوستان حمــا یت می شــــــــــــــــد.

چهار نفر استادان هندی هر یک پروفیسور روبین چتر جی و خانم کرشنا چترجی در بخش آواز خوانی، استاد عرفان محمد خان در بخش ستار و سرود ، پروفیسور مهیش دلوی دربخش طبله شاگردان ذکور و اناث را تحت آموزش و پرورش قرار داد  معاش استادان هندی از طرف کشور هندوستان پرداخت می شد صرف کشور افغانستان مسوولیت رهایش و ترانسپورت شانرا به عهده داشت

قابل تذکر است آلات موسیقی افغانی توسط استاتید با تجربۀ افغان چون استاد موسی قاسمی استـــــــــاد محمد هاشم ، استاد رحیم بخش تدریس می شد که نتایج خوب به بار آورد و هنرمندان زیادی به عرصه فرهنگ کشور افزوده شد.

بر علاوه کورس های فوق مرکز تولید آلات موسیقی چون رباب ، تنبور ، طبله هم نیز فعالیت داشت که علاوه بر تولید آلات موسیقی شاگردان را در بخش ساخت و ساز آلات موسیقی آموزش میداد.

با تآسف  بعد از شروع جنگ های داخلی و گسترش نا امنی مرکز مذکور تا سال 1367 یعنی مدت پنج سال فعالیت داشت دو باره بسته شد سامان آلات موسیقی که از طرف کشور دوست هندوستان کمک شده بود به تاراج رفت.

در زمان تسلط طالبان ریاست موسیقی از فعالیت باز ماند  و بنام ریاست ترانه های اسلامی مسمی شد و موسیقی بصورت کل از صحنه دور شد و آلات موسیقی افغانی توسط قاچاق بران به پاکستان منتقل شد.

بعد از دوره انتقالی و انتخاب جناب حامد کرزی دو باره ریاست موسیقی با تشکیل 80 نفری  به فعالیت آغاز نمود اگر چه درین دوره باز سازی در ساحات مختلف صورت گرفت اما در قسمت هنر موسیقی نسبت گماشتن افراد غیر مسلکی و استفاده جو در ر یاست موسیقی هیچ توجه به این هنر صورت نگرفت حتی یک تعمیر مناسب هم جهت فعالیت این نهاد آباد نه شد.

این بی توجهی بالاخره منجر به این شد که تشکیل ریاست موسیقی به سی نفر تقلیل بیابد که از جمله بیست و چهار نفر مامورین و شش تن هنرمند در تشکیل باقیماند.  که این امر از یک طرف رهبری و انسجام موسیقی کشور و اهداف و پلان های ستراتیژیکی ریاست موسیقی را منطبق  به پلان های وزارت به چالش های جدی مواجه ساخته و از جانب دیگر هنر موسیقی کشور ما را به نسبت عدم حمایه دولت در انحصار فرهنگ بیگانه و انحصار داخلی بالخصوص رادیو ها و تلویزیون های خصوصی قرار دارد. که در کنار دست آورد های مثبت شان هم چنان هویت ملی ، هنر و فرهنگ کشور ما را با نشر آهنگ های مبتذل شدیداً آسیب پذیر و زیر سوال برده است .

    بناً با در نظرداشت اهمیت و نقش سازنده گی موسیقی در زیر بنای زنده گی جامعه که کنون بیشترین احجام نشراتی رادیو ها و تلویزیون های کشور ما را  مانند سایر کشور های جهان فقط و فقط موسیقی تشکیل میدهد ولی به این پیمانه به آن توجه صورت نگرفته این نکته شایان ذکر است که موسیقی اکنون خواهی نه خواهی قلوب تمام افراد کرۀ زمین را تسخیر نموده و به اهمیت آن باید توجه نمود که موسیقی منحیث یک زبان مشترک یگانه وسیله قوی و موثریست که ملیت ها را با مفکوره ها و آیده های مختلف شان در یک ملت واحد و ملت های کشور های مختلف جهان را در یک خانواده مشترک انسانی در فضای دوستی ، همنوعی و برابری متحد و هم بسته میسازد.

   بناً جهت نقطه پایان بی نظمی ها و از هم گسیختگی ها ، رهبری و انسجام دقیق این هنر والا و پر ارزش احتراماً از مقامات محترم ذیصلاح جمهوری اسلامی فرهنگ پرور که فرهنگ جز اولویت های کاری شان است با کمال احترام متمنی است تا در زمینه ریاست موسیقی را یاری رسانند.

وضعیت ریاست موسیقی طی یک سال اخیر:

با تقرر بنده محمد احسان در قسمت ریاست موسیقی کار های مقدماتی ذیل صورت گرفته !

با همه چالش ها از قبیل نبود  مکان مناسب و تشکیل نا کافی و نبود آلات موسیقی توانسته به تعداد 60 نفر از جوانان کشور را در عرصه های مختلف آواز خوانی و نوازنده گی تحت آموزش قرار دهد.

برای گسترش بیشتر این امر پروپوزل به مقامات محترم کشور هندوستان مبنی بر ایجاد مکتب موسیقی افغان هند ترتیب نمود که خوش بختانه کشور هندوستان ساخت تعمیر مکتب موسیقی با تمام تجهیزات دفتری ( ستدیوی ثبت ، تهیه آلات موسیقی ) قبول دار شد. و مصارف معاش استادان  داخلی و خارجی را به عهده کشور افغانستان گذاشته اند و موضوع زمین که باید مکتب در آن اعمار گردد با ریاست محترم مطابع دولتی در میان گذاشته شده که انشا الله نتیجه مثبت خواهد داد.

در بخش ثبت و راجستر گروه های آزاد موسیقی هم اقدامات لازم صورت گرفته و بیش از 60 گروپ را ثبت و راجستر نموده و از طرف کمیسیون با صلاحیت بعد از اخذ امتحان جواز فعالیت داده شد. و مبلغ یک صدو بیست هزار افغانی بحساب واردات دولت تحویلی بانک نموده است و ثبت و راجستر کورس های موسیقی هم عملاًآغاز گردیده .

یکی از اقدامات موثر دیگری صورت گرفته با جذب 20 نفر نوازنده گان آلات اصیل کشور طور باالمقطع به اثر توجه جناب عبدالباری جهانی وزیر اسبق وزارت اطلاعات وفرهنگ آرکستر 24 نفر تشکیل گردید و یک سال فعالیت نموده آثار خوبی را ثبت نوارنموده و از طریق رسانه های صوتی و تصویری به نشر رسیده اســــــــــــــــــت.

این آرکستر بر علاوه در کنسرت ملی و بین المللی شرکت نموده است قابل تذکر است از تجارب این نوازنده گان بخاطر  احیای مجدد آلات موسیقی اصیل افغانی که جز میراث های فرهنگ کشور است.

( تنبور ، رباب ، سر نده ،غیژک و دهل ) استفاده اعظمی صورت گر فته است که متاسفانه سر نوشت این بیست نفر نظر به نبود بودجه کافی درین بخش به چالش مواجه است.

 

مروری به تاریخچه آرکستر در افغانستان : اگر مرور کوتاهی نظر به تاریخچه آرکستر داشته باشیم احساس میگردد که در حکومت های گذشته توجه عمیق به هنر موسیقی و سایر هنر ها صورت می گرفت و می دانستند که هویت یک کشور را فرهنگ آن تمثیل مینماید.

1-    آرکستر جاز سمفونی پو هنتون حربی که از فارغ التحصیلان دوره دوم مکتب موزیک وزارت حربیه و از شاگردان مختاربیک محسوب می شد و استاد فرخ افندی- عنوان نخستین رهبر این آرکستر می توان یاد کرد که در سال 1324 الی 1332 این وظیفه را بر دوش داشت از سال 1332 الی 1354 استاد سلیم سرمست رهبر این آرکستر را بدوش داشت و در سال 1354 این آرکستر از بین رفت.

2-    آرکستر ( شماره دوم ) رادیوی افغانستان

آرکستر 38 نفری در ماه میزان 1349 در چوکات مدیریت عمومی موسیقی رادیو افغانستان تشکیل شد رهبری آنرا استاد ننگیالی به عهدداشت آثار متعدد ازین آرکستر ثبت گردیده و در آرشیف رادیو افغانستان موجود است و بعد از سال 1354 از هم پاشید.

3-    آرکستر جاز شماره 2- تعداد آن به 19 نفر می رسید توانست تا سال 1367 فعالیت نماید که بعد ازین تاریخ اولین بار آرکستر ملی به کمیت 24 نفر به اثر سعی و تلاش ریاست موسیقی و توجه مقام محترم وزارت در برج ثور 1395 رسماً به فعالیت آغاز نمود و مدت یکسال است که فعالیت دارد با تاسف فراوان که به اثر نبود بودجه کافی در وزارت اطلاعات وفرهنگ در حال فرو پاشی اســـــــــــــــــــــــــــــــــــت .